Trablusgarp savaşından, Balkan savaşlarına ,Galiçya cephesinden, Kafkasya'ya, Çanakkale'ye, Yemen'e ve Mısır'daki Sina çöllerine savrulmuş yitip giden evlatlarıyla yorgun bitkin hale düşmüş halk.... Mondros Ateşkes Antlaşmasıyla insanları köylerinde, kasabalarında ve şehirlerinde esir durumuna gelmiş...
Ekonomisi geriletilmiş , insanları yoksulluk içerisinde, toprakları çorak, şehir ve kasabaları harap olmuştu…Birinci Dünya Savaşı’nın sebep olduğu yıkım, yalnızca askeri ve politik düzeyde kalmamış, yoksul Anadolu insanlarının iç dünyalarını karartmıştı…
Top yekun tüm yurdun kurtuluşunu sağlamak amacı ile İstanbul’da bulunan savaş cephelerinde birbirlerini yakından tanıyan Mustafa Kemal Paşa arkadaşları Anadolu’ya geçerek, yurdun kurtuluşu için siyasal ve askeri mücadele başlattılar…Lozan antlaşması ile Türkiye’nin bağımsızlığını kabul ettirdiler.
Sıra iktidarda kalmak için her türlü çareye başvuran Osmanlı sultanlığı ile saltanatçıların siyasal varlığına son vermekti…
Padişahlık diğer bir deyişle Osmanlı monarşisi, verdikleri ticari ödünlerle, Duyun-ü Umumiye Teşkilatı ile alacaklıların borçlarına karşılık vergileri doğrudan toplamasına izin vermiş olmasıyla ve para bastırmak için İngiliz Fransız şirketlerine Osmanlı Bankasını kurdurmuş olması gibi uygulamaları ile ülkeyi yarı sömürge durumuna düşürmüştü…
Lozan’dan sonra Cumhuriyet rejimine geçilmesine karar veren Mustafa Kemal’e en yakınındaki bazı arkadaşları muhalefet etmektedirler…
Cumhuriyet ile monarşi arasındaki temel değer ve zihniyet farkları oldukça çeşitlidir. Bunlardan birisi cumhuriyetin ''vatandaşlık'' monarşinin ise ''biat''(sadakat yemini) kavramlarına dayanmasıdır. Monarşilerde hükümdarın şahsı, kutsal ve sorumsuz sayılır. Hükümdarın suç işlemeyeceği ve hata yapmayacağına inanılır. Cumhuriyette ‘’devlet’’ vatandaşların ortak iradesine dayanan ve vatandaşların eşitliğini amaçlayan bir siyasal kurumdur.
Mustafa Kemal Paşa bir devrimci idi. Bir an önce milli egemenlik ilkesine dayanan rejimi resmen kurmalıydı…
29 Ekim 1923’te Cumhuriyet resmen ilan edildi…
Mustafa Kemal ATATÜRK cumhuriyetin ‘’faziletli ahlaka’’ dayanan bir rejim olduğunu belirterek, ''Cumhuriyet idaresinin faziletli ve namuskar insanları, sultanlığın ise tehdite dayalı korkak, zelil ve sefil insanlar yetiştirdiğini’’ açıklamıştır.
Özgürlüğün, eşit ve hakça paylaşımın olduğu yarınlar dileğiyle Cumhuriyet Bayramı kutlu olsun…
♧ Yorumlar (0)
✎ Yorum Yaz
Yorumlar editör onayından sonra yayımlanır.